Kategori: Makaleler

Elhac Ne Demek? Küresel ve Yerel Açıdan İncelenmesi Bursa’da yaşamaktan dolayı biraz da olsa hem yerel hem de küresel perspektiften bakmayı seven biriyim. Bu yazıda da elhac kelimesinin ne anlama geldiğini, hem dünya çapında hem de Türkiye’deki karşılıklarını inceleyeceğim. Hadi gelin, bu kelimenin peşine düşelim ve farklı kültürlerde nasıl algılandığına bakalım! Elhac Kelimesinin Temel Anlamı Öncelikle “elhac” kelimesinin anlamına göz atalım. Türkçe’de Arapçadan geçmiş olan “elhac” kelimesi, bir kişinin hac farizasını yerine getirmiş olduğunu ifade eder. Yani, bir Müslüman’ın Mekke’ye giderek hac ibadetini tamamlamış ve bu kutsal yolculuktan dönen kişi için kullanılan bir terimdir. Hac, İslam’ın beş temel şartından biri…

Hayatta Her Şey Karşılıklı Mıdır? İnsan Doğasının En Eski Yasasına Yolculuk Hayatın içinde bir kural var gibi görünür: Ne verirsen onu alırsın. Sevgi verirsen sevgi görürsün, emek verirsen başarı gelir, saygı gösterirsen saygı duyulursun… Peki bu gerçekten her zaman böyle midir? Hayatta her şey karşılıklı mıdır, yoksa bazen karşılık beklemeden vermek de hayatın anlamının bir parçası mıdır? Bu yazıda, insan doğasının derinliklerine inerek, bilimsel verilerle desteklenmiş analizler ve gerçek hayattan hikâyelerle bu kadim sorunun cevabını arayacağız. — Karşılıklılık İlkesinin Evrimsel Kökleri İnsanlık tarihi boyunca “karşılıklılık” kavramı sosyal yaşamın merkezinde yer aldı. Antropolog Alvin Gouldner’ın 1960’larda yaptığı araştırmalara göre, tüm kültürlerde…

Hoş bulduk nasıl yazılır? – Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Bağlamında Bir Siyasal İnceleme Günümüzde güç ilişkileri ve toplumsal düzen, siyaset biliminin en önemli analiz alanlarından birini oluşturur. Bir siyaset bilimcisi, her toplumun, gücün farklı şekillerde dağıldığı ve kurumlar aracılığıyla sürdürülen karmaşık bir yapı olduğunu savunur. Ancak bu yapı, sadece erkeklerin stratejik bakış açılarıyla şekillenen bir ortam değildir; kadınların demokratik katılımı ve toplumsal etkileşimi de bu güç dengelerini ve kurumları yeniden şekillendirir. Peki, toplumun düzeni ve gücü belirleyen bu faktörler, iktidar, ideoloji ve vatandaşlık gibi kavramlarla nasıl ilişkilenir? Toplumda her birey nasıl bir rol üstlenir ve bu rol, yazım kuralları…

Karbondioksit pH Düşürür mü? Bir Hikâyenin İçinden Bilimin Kalbine Yolculuk Bazı sorular vardır ki cevabı sadece bilimsel değil, insanidir de… Bugün sana bir hikâye anlatacağım. Karakterlerimizin isimleri önemli değil; çünkü belki de biri sensin, biri ben… Bu hikâye, bir gazın –karbondioksitin– bir hayatı, bir ilişkiyi ve bir dengeyi nasıl değiştirebileceğini gösterecek. Hazırsan başlayalım. Hikâye Başlıyor: Dengeyi Arayan İki İnsan Deniz ve Ali, uzun yıllardır birlikte çalışan iki bilim insanıydı. Deniz, insan davranışlarını anlamaya çalışan bir psikolog; Ali ise çözüm odaklı bir biyokimyacıydı. Yıllardır birlikte çalıştıkları laboratuvarda tek bir sorunun peşindeydiler: “Karbondioksit pH’ı düşürür mü?” Ali için bu basit bir kimya…

Histerezis Döngüsü: Manyetik Belleğin Fiziksel İzleri Histerezis döngüsü, bir sistemin dışsal etkiler karşısında gösterdiği gecikmeli tepkiyi tanımlar. Bu fenomen, özellikle manyetik malzemelerde belirginleşir ve malzemenin önceki durumlarına bağlı olarak farklı davranışlar sergilemesine yol açar. Yunanca “hysteros” kelimesinden türeyen “histerezis”, “geride kalma” anlamına gelir ve bu özellik, sistemin geçmişteki durumlarının etkilerini sürdürmesini ifade eder. Manyetik histerezis, ferromanyetik malzemelerin manyetik alanlara verdikleri tepkinin doğrusal olmaması durumudur. Bir manyetik alan uygulandığında, malzeme önce hızla mıknatıslanır, ardından doygunluk noktasına ulaşır. Alan sıfırlandığında, malzeme mıknatıslanma durumunu tamamen kaybetmez; bunun yerine, kalıntı manyetizasyon (remanans) adı verilen bir durum ortaya çıkar. Tam demanyetizasyon için ters bir manyetik…

Bazı fikirler vardır ki, sadece kitaplarda kalmaz; hayatın içinde nefes alır, insanların kararlarında, ilişkilerinde ve hayata bakışında şekillenir. “Descartes neyin temsilcisi?” sorusuna cevap ararken, sadece bir filozofun düşüncelerini değil, insan doğasının iki temel yönünü – akıl ve duygu, mantık ve empati – anlamaya çalışırız. Bu yazıda sana bir hikâye anlatacağım. Çünkü bazen bir düşünceyi anlamanın en iyi yolu, onu yaşayan karakterlerin gözünden görmektir. Bir Kış Akşamı: Akıl ile Duygunun Diyaloğu Hikâyemiz, karlı bir Paris akşamında başlıyor. Eski bir kafede, iki arkadaş yıllar sonra yeniden buluşuyor: Leon ve Elise. Biri mühendis, diğeri psikolog. Biri dünyayı çözülmesi gereken bir problem olarak görüyor,…

Erzurum’da Hangi Milletler Yaşamış? Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Ekonomistin Düşüncesi Ekonomi, temelde sınırlı kaynakların nasıl ve kimler arasında paylaştırılacağını sorgulayan bir bilim dalıdır. Bu doğrultuda, bir bölgedeki etnik ve kültürel çeşitlilik de kaynakların ve fırsatların paylaşımı üzerinde önemli etkiler yaratır. Erzurum, tarihi boyunca çok farklı milletlerin bir arada yaşadığı, ticaretin ve kültürlerin buluştuğu bir bölge olmuştur. Peki, bu çeşitlilik ekonomiyi nasıl şekillendirmiştir? Farklı milletlerin varlığı, şehirdeki piyasa dinamiklerini, bireysel kararları ve toplumsal refahı nasıl etkiledi? Bu soruların cevabını ararken, geçmişin ekonomik yapısını ve gelecekteki potansiyel senaryoları incelemek, sadece sosyo-ekonomik bir analiz değil, aynı…

Bankkart Hesap Kartı mı? Adı Var, Kendi Karmaşa! 💥 Kısa cevap: “Bankkart hesap kartı mı?” sorusunun cevabı tek kelime değil. Sürümüne göre yalnızca hesap kartı olabilir, kredi kartı olabilir ya da ikisi bir arada çalışabilir. İşte tam da bu yüzden kafa karıştırıyor. Şunu baştan söyleyeyim: Kart dünyasında marka isimleri her şey değil, hatta bazen gerçekleri örten parlak bir sticker gibi. “Bankkart” ismi kulağa sade geliyor ama işin mutfağında farklı tipler, farklı kurallar ve farklı maliyetler var. Evet, soruyorum: Bir kartın ne olduğu, adından mı anlaşılır yoksa hesabınıza yansıyan satırlardan mı? Kafa Karışıklığının Kaynağı: Tek İsim, Çok Rol “Bankkart hesap kartı…

Katır Nerede Yaşar? | Geleceğin Dünyasında Katırın Yeri Üzerine Vizyoner Bir Yolculuk 🐴🌍 Bazı sorular vardır ki, sadece bugünü değil, geleceği de düşündürür. “Katır nerede yaşar?” sorusu ilk bakışta basit gibi görünebilir ama biraz derine indiğimizde bu konu bizi doğanın geleceğine, insan-hayvan ilişkilerinin dönüşümüne ve hatta teknolojinin etkisine kadar uzanan bir düşünce yolculuğuna çıkarır. Eğer sen de benim gibi “gelecekte bizi neler bekliyor” diye merak edenlerdensen, kemerini bağla çünkü bu yazı, sıradan bir bilgi aktarımından çok daha fazlası olacak. 🤔🚀 — 🧭 Bugünden Geleceğe: Katırın Doğal Yaşam Alanı Katır, insan eliyle oluşturulmuş bir melezdir. Yani doğada doğal olarak var olmaz;…

3 Ayda Karın Büyür mü? Geleceğe Dair Bir Bakış: Bedenin Dönüşümü, Zihnin Yolculuğu Samimi Bir Giriş: Üç Ay, Küçük Bir Zaman mı, Büyük Bir Dönüşüm mü? Hiç düşündünüz mü? Üç ay, yani 90 gün… Takvimde küçücük bir dilim gibi görünür ama beden ve zihin dünyasında çok şey değiştirebilir. “3 ayda karın büyür mü?” sorusu ilk bakışta sadece fiziksel bir mesele gibi dursa da aslında bundan çok daha fazlası. Çünkü bu soru, geleceğe dair bir merakın, insan bedeninin sınırlarını keşfetme arzusunun ve yaşam biçimlerinin nasıl evrildiğini anlama isteğinin bir yansımasıdır. Gelin bu soruyu, erkeklerin stratejik bakış açılarıyla, kadınların insan ve toplum…